Sztabka złota nie ma jednej, standardowej wagi. Inwestorzy indywidualni kupują najczęściej sztabki od 1 g do 1 kg, a najpopularniejsza na świecie jednostka to uncja trojańska, czyli 31,1 g. Banki centralne i hurtowy rynek złota posługują się sztabką bankową w standardzie Good Delivery, która waży około 400 uncji, czyli około 12,4 kg. Rekordowa sztabka, odlana w 2024 r. w Dubaju, waży aż 300,12 kg.
Poniżej znajdziesz tabelę wag, przelicznik na uncje, objętość sztabek oraz sposób, w jaki obliczyć ich wartość.
Najpopularniejsze wagi sztabek złota
Mennice produkują sztabki w typoszeregu wag. W tabeli podajemy też przeliczenie na uncje trojańskie i objętość czystego złota (gęstość złota to około 19,32 g/cm³).
| Waga sztabki | Uncje trojańskie | Objętość złota | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| 1 g | 0,032 oz | 0,05 cm³ | prezent, symboliczny zakup |
| 2,5 g | 0,080 oz | 0,13 cm³ | prezent, regularne oszczędzanie |
| 5 g | 0,161 oz | 0,26 cm³ | regularne oszczędzanie |
| 10 g | 0,322 oz | 0,52 cm³ | regularne oszczędzanie |
| 20 g | 0,643 oz | 1,04 cm³ | mniejsze inwestycje |
| 31,1 g (1 uncja) | 1 oz | 1,61 cm³ | najpopularniejszy standard inwestycyjny |
| 50 g | 1,608 oz | 2,59 cm³ | średnie inwestycje |
| 100 g | 3,215 oz | 5,18 cm³ | średnie inwestycje |
| 250 g | 8,038 oz | 12,94 cm³ | większe inwestycje |
| 500 g | 16,075 oz | 25,88 cm³ | większe inwestycje |
| 1 kg | 32,151 oz | 51,76 cm³ | największa sztabka w ofercie większości mennic |
| ok. 12,4 kg | ok. 400 oz | ok. 644 cm³ | sztabka bankowa Good Delivery |
Złoto jest bardzo gęste, dlatego nawet ciężkie sztabki są niewielkie. Kilogram złota to zaledwie około 52 cm³, czyli mniej więcej objętość kostki o boku 3,7 cm. Dla porównania kilogram wody zajmuje 1000 cm³.
Ile waży uncja złota?
Złoto, srebro i inne metale szlachetne waży się w uncjach trojańskich (oz t). Jedna uncja trojańska to dokładnie 31,1034768 g. To więcej niż zwykła uncja używana w krajach anglosaskich do ważenia np. żywności, która ma około 28,35 g. Gdy w notowaniach giełdowych podaje się cenę złota „za uncję”, zawsze chodzi o uncję trojańską.
Przydatne przeliczenia:
- 1 uncja trojańska = 31,1 g
- 1 kg = około 32,15 uncji
- 100 g = około 3,22 uncji
- cena za gram = cena za uncję ÷ 31,1035
Ile waży sztabka złota w banku?
Sztabki przechowywane w skarbcach banków centralnych i używane w rozliczeniach na rynku londyńskim spełniają standard LBMA Good Delivery. Zasady są następujące:
- Waga: od 350 do 430 uncji trojańskich czystego złota, czyli od około 10,9 do 13,4 kg. Typowa sztabka ma około 400 uncji, czyli około 12,4 kg.
- Próba: co najmniej 995 części czystego złota na 1000.
- Oznaczenia: numer seryjny, znak rafinerii, próba oraz rok produkcji.
- Wymiary: orientacyjnie około 25 cm długości, 7 cm szerokości i 3,5 cm wysokości. Dopuszczalne są odchylenia, więc sztabki różnych rafinerii mogą się nieco różnić kształtem.
Ponieważ waga sztabek bankowych nie jest identyczna, każda ma własną specyfikację z dokładną masą i próbą. Po polsku taką dużą sztabę złota potocznie nazywa się czasem „gąską”.
Ile waży 1 litr złota?
Gęstość złota wynosi około 19,32 g/cm³, więc litr złota waży około 19,3 kg. To prawie 20 razy więcej niż litr wody i mniej więcej tyle, ile półtorej sztabki bankowej. Ta właściwość ułatwia też wykrywanie podróbek: sztabka z tańszego metalu o tych samych wymiarach byłaby wyraźnie lżejsza.
Największe sztabki złota na świecie
Rekord świata należy do sztabki o wadze 300,12 kg, wyprodukowanej przez Emirates Minting Factory w Dubaju. Księga rekordów Guinnessa potwierdziła go 10 listopada 2024 r. Sztabka ma próbę 999,9, a jej wartość szacowano wtedy na około 25 mln dolarów. Poprzedni rekord przez 19 lat należał do 250-kilogramowej sztabki wyprodukowanej w 2005 r. przez japońską firmę Mitsubishi Materials.
Ile kosztuje sztabka złota?
Cena złota zmienia się codziennie, dlatego najprościej liczyć wartość sztabki według wzoru:
wartość sztabki = waga w gramach × cena złota za gram + marża sprzedawcy
Dla przykładu, przy założeniu ceny 500 zł za gram (bez marży):
| Sztabka | Wartość przy 500 zł/g |
|---|---|
| 1 g | 500 zł |
| 10 g | 5 000 zł |
| 1 uncja (31,1 g) | 15 552 zł |
| 100 g | 50 000 zł |
| 1 kg | 500 000 zł |
| sztabka bankowa (ok. 12,4 kg) | ok. 6,2 mln zł |
W praktyce zapłacisz więcej niż wynika z samej ceny kruszcu, bo sprzedawca dolicza marżę (tzw. premię). Jest ona wyraźnie wyższa przy małych sztabkach: koszt wybicia i pakowania 1-gramowej sztabki jest podobny jak przy większej, więc w przeliczeniu na gram drobne sztabki są droższe. Przy odsprzedaży skup zapłaci z kolei mniej niż cena sprzedaży. Różnicę między tymi cenami nazywa się spreadem.
Mała czy duża sztabka?
- Małe sztabki (1–20 g) są elastyczne: łatwo sprzedać tylko część oszczędności. Kosztem jest wyższa cena za gram.
- Uncja i sztabki 50–100 g to kompromis między ceną za gram a możliwością sprzedaży w częściach.
- Duże sztabki (250 g–1 kg) mają najniższą marżę w przeliczeniu na gram, ale sprzedać można tylko całą sztabkę, a krąg kupujących jest węższy.
Warto wybierać sztabki z mennic i rafinerii z listy LBMA, w oryginalnym opakowaniu z certyfikatem. Ułatwia to późniejszą sprzedaż.
Podatki od złota inwestycyjnego
- VAT: dostawa złota inwestycyjnego jest zwolniona z VAT (art. 122 ustawy o VAT). Za złoto inwestycyjne uznaje się m.in. sztabki i płytki o próbie co najmniej 995. Zwolnienie nie obejmuje biżuterii ani złota nieobrobionego, np. granulatu.
- PIT: sprzedaż sztabki po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym ją kupiono, nie rodzi podatku dochodowego. Jeśli sprzedasz wcześniej, dochód (cena sprzedaży minus koszt zakupu) wykazujesz w zeznaniu PIT-36 i opodatkowujesz według skali.
- Zgłoszenie zakupu: zakupu złota nie zgłasza się do urzędu skarbowego. Przy większych transakcjach sprzedawca może jednak poprosić o dokument tożsamości, bo obowiązują go przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.
Najczęstsze pytania
Ile waży standardowa sztabka złota?
Dla inwestorów indywidualnych standardem jest uncja trojańska (31,1 g), a największą typową sztabką w sklepach jest 1 kg. Sztabka bankowa Good Delivery waży około 12,4 kg.
Ile to jest uncja złota w gramach?
Jedna uncja trojańska złota to 31,1035 g.
Jak duża jest sztabka 1 kg?
Kilogram złota zajmuje około 52 cm³. Dokładne wymiary zależą od mennicy, ale taka sztabka mieści się swobodnie w dłoni.
Czy próba sztabki ma znaczenie?
Tak. Sztabki inwestycyjne mają zwykle próbę 999,9, czyli 99,99% czystego złota. Próba co najmniej 995 jest też warunkiem zwolnienia z VAT.
Lubisz takie przeliczenia? Sprawdź też, ile ważą polskie monety i banknoty oraz ile litrów ma baryłka ropy.
Źródła: specyfikacja LBMA Good Delivery, Guinness World Records, ustawa o VAT (art. 121–122) i ustawa o PIT. Wartości w tabeli cen są przykładowe. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą inwestycyjną ani podatkową.
